Fundusze inwestycyjne – Jaki fundusz wybrać?

W 1991 roku do ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi został wpisany fundusz powierniczy – jako instytucja zbiorowego inwestowania.  Fundusze powiernicze były zarządzane przez towarzystwa funduszy powierniczych i nie miały osobowości prawnej.

Pierwsze fundusze powiernicze wprowadziła spółka z amerykańskiej grupy Pioneer Group. Pierwszym funduszem był Pioneer Pierwszy Polski Fundusz Powierniczy – został utworzony w 1992 roku. Ponieważ w początkowym okresie sesje na warszawskiej GPW odbywały się raz w tygodniu – również raz w tygodniu była dokonywana wycena jednostek uczestnictwa funduszy. Teraz odbywa się ona codziennie od poniedziałku do piątku.

W 1997 została uchwalona ustawa o funduszach inwestycyjnych. Po zmianie prawa fundusze nabyły osobowość prawną. Nowa ustawa wprowadziła też nowe rodzaje funduszy – ze względu na ich dostępność (otwarte, zamknięte). Kilka lat doświadczeń z funduszami powierniczymi pozwoliło doprecyzować wiele aspektów ich działalności.

Zgodnie z ustawą, fundusz podlega rejestracji w Rejestrze Funduszy Inwestycyjnych – i ten wpis daje funduszowi osobowość prawną.

Warto podkreślić, że ustawa o funduszach inwestycyjnych jest dość często nowelizowana. Zmiany zachodzące na rynkach kapitałowych – również polskim – powodują konieczność dopisywania nowych regulacji, obowiązujące już paragrafy są uszczegóławiane. To zwiększa zarówno bezpieczeństwo inwestujących, jak i poprawia jakość nadzoru ze strony państwa.

Funduszami zarządzają Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych – to one zatrudniają specjalistów, zlecają prowadzenie rejestru uczestników funduszu agentowi transferowemu, obsługę klienta przekazują do firm doradczych, banków, domów maklerskich.

TFI może zarządzać jednym funduszem, kilkoma bądź wieloma.

Otwarte fundusze inwestycyjne (czyli takie, których jednostki uczestnictwa może kupić każdy) ma obowiązek codziennie (lub rzadziej – jeśli tak jest wskazane w statucie tego funduszu) wyceniać ile jest warta jednostka uczestnictwa, a wartość jednostki jest podawana do publicznej wiadomości (notowania funduszy znajdują się nas stronach TFI, na wyspecjalizowanych portalach biznesowych, również w niektórych dziennikach ogólnopolskich). To daje uczestnikom funduszy możliwość kontroli nad swoimi pieniędzmi.

Uczestnicy funduszy inwestycyjnych płacą podatek od zysków kapitałowych z funduszu. W przypadku osób fizycznych fundusz z kwoty wypłaty potrąca podatek i go odprowadza (miesięcznie, jako płatnik) do odpowiedniego urzędu skarbowego.

Fundusze inwestycyjne stały się jedną z najważniejszych form pomnażania kapitału – Polacy ulokowali w nich (dane za wrzesień 2011 r.) ok. 120 mld zł! Część pieniędzy jest na indywidualnych kontach klientów, część to plany systematycznego oszczędzania (czyli inwestowania w jednostki funduszy za pośrednictwem firm ubezpieczeniowych). Nic dziwnego, że krajobraz funduszy coraz bardziej się różnicuje.

Podstawowe korzyści wynikające z inwestowania w fundusz inwestycyjny

Bezpieczeństwo, dywersyfikacja ryzyka, możliwości wypracowywania zysku nawet przy niewielkich kwotach pojedynczego inwestora, profesjonalne zarządzanie – to tylko część korzyści płynących z inwestowania w fundusze inwestycyjne.

Historycznie rzecz ujmując, fundusze inwestycyjne powstały z idei wspólnego inwestowania – i to jest podstawowa korzyść z uczestnictwa w funduszu. Przy stosunkowo niewielkim zaangażowaniu kapitału każdego z uczestników fundusz dysponuje znacznym majątkiem, który umożliwia korzystne, zróżnicowane inwestycje, dających większe zyski, niż indywidualne sposoby oszczędzania czy inwestycji. Duży majątek pozwala bowiem zdywersyfikować ryzyko, tak by ewentualna strata na pojedynczej inwestycji nie zaważyła znacząco na wartości całego portfela. Wspólne inwestowanie pozwala też na dokonywanie inwestycji praktycznie niedostępnych dla przeciętnego indywidualnego inwestora (bo wiążących się ze zbyt dużymi kosztami bądź komplikacjami) – czyli np. inwestowania w zagraniczne papiery wartościowe.

Kolejna korzyść to bezpieczeństwo. Działalność funduszy inwestycyjnych jest precyzyjnie regulowana przez przepisy. Zgodnie z ustawą fundusz ma osobowość prawną, a aktywa funduszu przechowywane są u określonego depozytariusza. Przepisy stanowią, że tylko bank aby mógł być depozytariuszem musi spełnić rygorystyczne warunki (np. kapitałowe). Dodatkowym zabezpieczeniem jest też to, że majątek funduszu (a więc pieniądze klientów) jest odrębny wobec majątku zarządzającego nim TFI, ale też wobec majątku banku depozytariusza – w razie kłopotów jednej lub obu instytucji nie wchodzi on w skład masy upadłościowej. Nad rynkiem prawidłowością działań czuwa Komisja Nadzoru Finansowego.

Ważną korzyścią jest elastyczność: do otwartych funduszy inwestycyjnych, najchętniej wybieranych przez indywidualnych inwestorów można przystąpić dosłownie w każdej chwili. Nie trzeba dokonywać regularnych wpłat, jednostki uczestnictwa można dokupować w miarę swoich możliwości finansowych. W każdej chwili można też złożyć wniosek o umorzenie jednostek. Większość TFI ułatwia przenoszenie jednostek między swoimi funduszami lub subfunduszami – nie trzeba za każdym razem umarzać jednostek (i płacić od tego podatku Belki). Jednostki uczestnictwa są dziedziczne.

Niewątpliwie jednym z największych plusów jest profesjonalne zarządzanie. Pieniądze klientów inwestują specjaliści, zatrudnieni przez TFI, które cały czas jest nadzorowane przez KNF. Zarządzający majątkiem klientów muszą mieć certyfikaty (egzaminy organizuje KNF).

Plusem inwestowania w fundusze jest ich transparentność – TFI bardzo rygorystycznie przestrzegają swoich obowiązków informacyjnych (za ich niedopełnienie grożą poważne konsekwencje). To sprawia, że łatwo porównywać wyniki funduszy – i na tej podstawie podejmować decyzje inwestycyjne. Wyniki wycen publikowane są codziennie (od wtorku do soboty), zaś ekonomiczna prasa i serwisy okresowo dokonują profesjonalnych analiz tych wyników, co również bywa pomocne w decyzjach inwestycyjnych. (zwykle codziennie), a prasa i różne agencje informacyjne analizują te informacje i porównują wyniki osiągane.

One thought on “Fundusze inwestycyjne – Jaki fundusz wybrać?

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>